Interdisciplinair teamwork

met de gebruiker centraal

Sinds anderhalf jaar werk ik als UX-designer bij Driebit. Ik ben multidisciplinair ontwerper, omdat ik afstudeerde in de vakken human-centered design in Eindhoven en visuele communicatie in Den Haag. Omdat ik de ‘mindset’ heb van een (multidisciplinair) ontwerper, ben ik goed ingestroomd in de discipline UX-design. Hoewel een designopleiding essentieel is, denk ik nu zeker niet meer in ontwerpdiscipline ‘hokjes’.

Interdisciplinair ontwerpen

Aan de Design Academy Eindhoven, waar ik in 2008 als industrial designer afstudeerde, suggereerde de scheiding tussen de afstudeerrichtingen dat je zelf in een andere discipline werkte dan een medestudent in een andere afstudeerrichting, zoals Man & Communication, Man & Activity, etc. Hoewel Man & Mobility studenten zich voornamelijk met transportmiddelen bezighielden, kon een student van Man & Well-being net zo goed een voertuig ontwerpen, met een concept gebaseerd op het welzijn van de mens. Scheidslijnen, maar toch ook niet. De constante factor is het ‘Man &’-gedeelte, het human-centered design, waarbij de mens centraal staat.

‘Sommige mensen beschouwen discipline als een keurslijf. Voor mij is het een soort orde die me de vrijheid geeft om te vliegen.’

 

 —Julie Andrews, actrice

designdisciplines

Als de termen van de ontwerpdisciplines érgens door elkaar gegooid worden, is het wel in de wereld van de digitale media. De Amerikaanse designer Dan Saffer visualiseerde heel mooi hoe de ontwerpdisciplines elkaar overlappen en hoe de gebruikerservaring daarin centraal staat. Jesse James Garett oprichter van Adaptive Path, visualiseerde de elementen van de gebruikerservaring (UX). Maar wat heb je in essentie nou eigenlijk nodig als gedisciplineerd en gekwalificeerd ontwerper? Ik vind dat je—naast uiteraard een goed ontwikkeld creatief vermogen:

  1. De bereidheid moet hebben om te ontwerpen, waarbij je de eindgebruiker centraal stelt (human-centered design / user-centered design);
  2. In staat moet zijn tot alternatieve manieren van redeneren tot ‘omdenken’ (design thinking) en daarbij interdisciplinair samen te werken.

 

Human-centered design

Uiteindelijk gaat het binnen iedere ontwerpdiscipline om het creëren van een optimale gebruikerservaring. Als industrieel ontwerper test je prototypes met potentiële gebruikers. Je bekijkt hoe het product zich ergonomisch tot het lichaam verhoudt, (‘Hoe ligt het in de hand? Zit het comfortabel?’) hoe het product overkomt, of de semantiek klopt (‘Maakt de vorm van het product duidelijk wat het is en hoe het gebruikt moet worden?’). Ook bij het ontwerpen van een digitale service stel je de gebruiker centraal. Bij Driebit betrekken we potentiële gebruikers zo vroeg mogelijk bij het ontwerpproces.

‘Niet de klant, maar de eindgebruiker is koning.’

humancentered-dummy

Een ontwerper moet empathisch zijn, dus zich zo veel mogelijk inleven in de gebruikers van zijn product. Toch zal iedere UX-designer het herkennen: hoewel je zo nog goed denkt te weten wat je gebruikers willen, kom je bij interviews en user tests vaak voor de grootste verrassingen te staan. Daarom zou geen enkele website ooit het daglicht van de livegang mogen zien, zonder een gebruiker ‘ontmoet’ te hebben. Door zo vroeg mogelijk in gesprek te gaan met potentiële gebruikers, ontstaat er des te sneller voortschrijdend inzicht waarop het team kan itereren. Ook is het belangrijk om de context of omgeving te ervaren waarin het product gebruikt zal gaan worden. Een goed ontwerp zorgt – binnen welke discipline dan ook – voor een intuïtieve manier van gebruik. Wanneer een gebruiker zich te dom voelt voor jouw ontwerp, is het geen slim ontwerp.

‘Opinion is death. Opinion is plague. When it comes to website management, trusting your gut is the last thing you should do.’

 

 —Gerry McGovern, Design Director bij Land Rover

Design thinking

Een ontwerper is tijdens zijn studie getraind om dingen steeds vanuit andere invalshoeken te benaderen en ‘niet-creatieven’ hierin te faciliteren, want in essentie is iedereen creatief. Ik schreef er mijn afstudeerscriptie over. Bij Driebit worden ook alle niet-ontwerpdisciplines gemotiveerd om mee te werken in het proces en ook hun creatieve vermogen aan te spreken.

Toch blijft een ontwerper ‘het verschil’ maken, door zijn ontwikkelde vakkennis en zijn beoordelingsvermogen voor kwaliteit. Een ontwerper heeft daarvoor ‘voelsprieten’ ontwikkeld. Iedere ontwerper is een creatief denker, maar niet iedere creatief denker is een ontwerper.

design-thinking


Bij Driebit wordt zo veel mogelijk samengewerkt met stakeholders. Geregeld maken wij gebruik van het format design studio, waarbij een ontwerper de krachten van alle teamleden bundelt. Een team van idealiter een ontwerper, een developer en één of meerdere stakeholders komt bij elkaar en lost een ontwerpvraagstuk op door het maken van wireframes. Tijdens zo’n sessie wordt telkens een paar minuten geschetst, waarna iedereen zijn oplossing kort presenteert. Vervolgens wordt bediscussieerd wat de beste oplossing is. Met dit nieuwe inzicht wordt er opnieuw kort individueel geschetst. Soms wordt er anoniem op ontwerpen gestemd met stickertjes. Op die manier ontstaat het ‘ultieme’ ontwerp. Hoewel stakeholders meestal wat aarzelend met 'ik kan niet tekenen' beginnen, zie je ze steeds enthousiaster en pro-actiever meedoen. Elke designsessie eindigt met eensgezindheid. Daar doen we het voor! Met deze werkwijze geef je niet alleen stakeholders een gevoel van betrokkenheid, maar ook het ontwikkelteam heeft hier veel baat bij. Wie heeft er immers meer achtergrondinformatie dan een stakeholder? Het klinkt misschien wat Buurman-en-Buurman-achtig, maar samen weet je altijd meer. Na zo’n sessie schept de ontwerper met zijn vakkennis, analytisch en beeldend vermogen met deze ideeën een zo optimaal mogelijke gebruikerservaring. Essentieel daarbij is: testen, itereren, testen, tot het gewenste resultaat is bereikt.  

 

Gedisciplineerd interdisciplinair ontwerpen

Niet alleen de ontwerper, maar het hele ontwikkelteam en zelfs de stakeholders en testpersonen, maken onderdeel uit van het bouwen aan een optimale gebruikerservaring. Ieder teamlid heeft zijn eigen expertise en door zo veel mogelijk interdisciplinaire samenwerking, bereik je het beste resultaat. Tijdens een designsessie bundelt de ontwerper de krachten van alle teamleden. Door al die creatieve inbreng in goede banen te leiden, en de stem te zijn van de eindgebruiker, ontstaat een kwalitatief hoog eindproduct.

Wil je misschien...

Content

Name

Role